Έλατο | Ο πρωταγωνιστής της χριστουγεννιάτικης διακόσμησης, αλλά υπάρχουν πολλά που ίσως δεν γνωρίζετε.
Η ιστορία μας λέει ότι το πρώτο στολισμένο δένδρο εμφανίστηκε στη Γερμανία το 1539 και τα πρώτα στολίδια ήταν συσκευασμένα φαγητά και είδη ρουχισμού ή άλλα χρήσιμα είδη, που στο πέρασμα των χρόνων και με την άνοδο του βιοτικού επιπέδου εξελίχθηκαν μόνο σε διακοσμητικά αντικείμενα.
Στις ΗΠΑ το πρώτο άτομο που είναι γνωστό ότι στόλισε ένα έλατο για να γιορτάσει τα Χριστούγεννα ήταν ένας καθηγητής του Χάρβαρντ. Το 1832 ο Charles Follen (ο οποίος έφερε την ιδέα όταν μετανάστευσε από τη Γερμανία) τοποθέτησε κεριά στα κλαδιά και τα άναψε για να γιορτάσει τα Χριστούγεννα.
Στην Ελλάδα το έθιμο του έλατου ως χριστουγεννιάτικη διακόσμηση ήρθε για πρώτη φορά με τον Βαυαρό Βασιλιά Όθωνα το 1833, που σημαίνει ότι είχε ήδη καθιερωθεί ως έθιμο στους βασιλικούς οίκους της Βόρειας Ευρώπης. Αρχικά στολίστηκε στα ανάκτορα του Ναυπλίου και εν συνεχεία στην Αθήνα, όπου οι κάτοικοι έκαναν ουρές για να το θαυμάσουν. Σημειώνεται ότι στη Γαλλία ως έθιμο εμφανίζεται αρκετά χρόνια μετά από ό,τι στην Ελλάδα και το εισήγαγε η Κόμισσα της Ορλεάνης.
Αλλά υπάρχουν πολλά για τον πρωταγωνιστή της χριστουγεννιάτικης διακόσμησης που ίσως να μην γνωρίζετε.
Παρακάτω θα διαβάσετε 10 πράγματα για τα οποία μπορείτε να συζητάτε ενώ κρεμάτε τα στολίδια σας στο χριστουγεννιάτικο δέντρο αυτές τις γιορτές:
Image credit: dasarxeio gr
Οι ελατοπαραγωγοί καλλιεργούν τα δέντρα για συγκεκριμένο σκοπό και η κοπή τους δεν βλάπτει δάση ή άγρια τοπία. Αφού κοπούν τα χριστουγεννιάτικα έλατα, οι αγρότες μεταφυτεύουν από το φυτώριο στο χώμα πολλά περισσότερα την επόμενη άνοιξη.
Η γη όπου φυτεύονται τα χριστουγεννιάτικα έλατα είναι συχνά σε βραχώδεις ή απόκρημνες εκτάσεις όπου άλλες καλλιέργειες δεν ευδοκιμούν. Επίσης οι εκτάσεις που αφιερώνονται στην καλλιέργεια των ελάτων είναι γη προστατευμένη (τουλάχιστον προς το παρόν) από την ανάπτυξη. Όπως όλα τα δέντρα, καθώς μεγαλώνουν τα έλατα με τα φύλλα και τον φλοιό τους δεσμεύουν σωματίδια, φιλτράροντας τον αέρα και απορροφώντας ρύπους.
Περίπου το 80% των χριστουγεννιάτικων ελάτων της χώρας μας, καλλιεργείται στο ορεινό χωριό του Ταξιάρχη Χαλκιδικής. Η καλλιέργεια ξεκίνησε με τη βοήθεια του δασαρχείου και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου τη δεκαετία του ’60, όταν οι πρώτοι κάτοικοι έβαλαν τα έλατα. Σήμερα το 90% των κάτοικων του απομακρυσμένου χωριού βιοπορίζεται από την παραγωγή ελάτων.
Επειδή σεβόμαστε το περιβάλλον και αγαπάμε την φύση, για όσους αποφασίσουν να αγοράσουν φυσικό έλατο φέτος, καλό είναι να επιλέξετε ζωντανά και υγιή δέντρα σε γλάστρα, που μπορείτε να τα κρατήσετε και για του χρόνου, δημιουργώντας ένα συναισθηματικό δέσιμο μαζί τους
Image credit: Justina Bilodeau
Πρώτα απ’ όλα να τονίσουμε ότι το φυσικό χριστουγεννιάτικο έλατο που θα επιλέξουμε θα πρέπει να είναι καλλιεργημένο σε ιδιόκτητες εκτάσεις με αποκλειστικό σκοπό να διατεθεί για χριστουγεννιάτικους στολισμούς και σε καμιά περίπτωση δεν είναι κομμένο από φυσικά δάση.
Όλα τα έλατα φαίνονται όμορφα όταν εμφανίζονται στα φυτώρια και μία βόλτα για να τα δούμε και να περπατήσουμε ανάμεσα τους είναι σίγουρα ευχάριστη και χαλαρωτική…
Όμως εμείς μιλήσαμε με επαγγελματίες για να μάθουμε τα κριτήρια και να πάρουμε οδηγίες για την σωστή επιλογή δέντρου. Να!! τι μας είπαν :
- Κοιτάμε πάντα το έλατο μας, να είναι καλά ριζωμένο, πρέπει οι ρίζες να ξεπροβάλουν από τις κάτω τρύπες της γλάστρας. Όσο μεγαλύτερη είναι η γλάστρα αναλογικά με το ύψος του φυτού, τόσο το καλύτερο γιατί το φυτό μας, πιθανότατα έχει ρίζα.
- Προσέχουμε, όλο το φύλλωμα να έχει βαθύ χρώμα και να μην εμφανίζονται αποχρωματισμοί ή τμήματα που είναι καφέ.
- Ελέγχουμε την ελαστικότητα των βελόνων χαϊδεύοντας απαλά αντίθετα με την φυσική τους κατεύθυνση. Στα κλασσικά έλατα (ποικιλίες abies) δεν πρέπει να πέφτουν βελόνες και πρέπει να επανέρχονται στην αρχική τους θέση, στις ερυθρελάτες (picea) οι βελόνες πρέπει να μας τσιμπάνε και να μην σπάνε με απαλή πίεση.
- Ο κορμός πρέπει να δείχνει καθαρός και υγιής. Όταν μάλιστα, εμφανίζει και μερικές βελόνες σημαίνει ότι το δεντράκι μας είναι πολύ εύρωστο και δυναμικό.
- Ρωτάμε για την ποικιλία του ελάτου μας… Τα Abies Nordmann ή Nordmanniana είναι από τις καλύτερες και πιο ανθεκτικές ποικιλίες. Οι ερυθρελάτες-πικέες προσαρμόζονται λίγο καλύτερα στην ζέστη του σπιτιού και διατηρούνται λίγο πιο εύκολα, μετά τις γιορτές, στο κλίμα της Ελλάδας.
Image credit: Balsam Hill
Κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι αγοράζουν τεχνητά χριστουγεννιάτικα έλατα τα οποία έχουν και αυτά τα πλεονεκτήματα τους (δεν πέφτουν οι βελόνες τους, αποθηκεύονται εύκολα και χρησιμοποιούνται και του χρόνου).
Όμως τα τεχνητά δέντρα συνήθως είναι από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC) το οποίο είναι υποπροϊόν του πετρελαίου και είναι ανακυκλώσιμο μόνο κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις. Αυτό σημαίνει πως για να κάνετε βιώσιμη την αγορά του τεχνητού σας δέντρου θα πρέπει να το χρησιμοποιήσετε χρόνο με τον χρόνο για τουλάχιστον 4-5 χρόνια πρώτού το πετάξετε (με τον σωστό τρόπο απόρριψης φυσικά).
Image credit: Canadian long homes
Θέλετε να νοικιάσετε ένα έτοιμο στολισμένο χριστουγεννιάτικο δέντρο; Υπάρχουν αρκετές επιχειρήσεις που προσφέρουν «all-inclusive» πακέτα χριστουγεννιάτικων δέντρων με φωτάκια, στολίδια, αστέρια και βάση. Τα περισσότερα πακέτα περιλαμβάνουν δωρεάν παράδοση, στήσιμο, και αφαίρεση με το πέρας των γιορτών.
Οι τιμές βέβαια είναι λίγο πικάντικες αλλά υπάρχουν και αρκετές επιλογές στα πακέτα , ίσως αν το ψάξετε αρκετά να βρείτε κάτι που σας ταιριάζει….. και στιλιστικά και οικονομικά.
Image credit: Meredith Swinehart
Λίγο αφότου ο Thomas Edison εφηύρε τον λαμπτήρα πυρακτώσεως, ο συνεργάτης του Edward Hibberd Johnson στόλισε ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο στο αρχοντικό του στο Μανχάταν με 80 κόκκινα, λευκά και μπλε φώτα που αναβόσβηναν. Το δέντρο, το οποίο ήταν τοποθετημένο σε μια μηχανοκίνητη βάση, περιστρεφόταν αργά προς τέρψη των καλεσμένων των γιορτών, σύμφωνα με μια εφημερίδα.
Image credit: Zetas
Αν και η εφεύρεση του κηροπήγιου από τον Frederick Artz το 1878 μείωσε σημαντικά τις πιθανότητές τα κεριά του χριστουγεννιάτικου δέντρου να πέσουν και να πυρπολήσουν το δωμάτιο, τα προβλήματα ασφάλειας παρέμειναν. Εκείνα τα χρόνια αρκετός κόσμος υπέστη εγκαύματα, μερικές φορές και σοβαρά κατά το άναμμα των κεριών στα χριστουγεννιάτικα δέντρα.
Image credit: Justine Hand
Κατά την παράδοση ο πρώτος που στόλισε δέντρο ήταν ο Μαρτίνος Λούθηρος. Έχει εκφραστεί όμως και η άποψη ότι το έθιμο έχει ανατολίτικη προέλευση. Σύμφωνα με αυτή, ο Αναστάσιος Α’ το 512 έχτισε στη Συρία έναν ναό με δύο ορειχάλκινα δέντρα.
Image credit: Πολιτιστικός Σύλλογος Σπάτων
Σύμφωνα με την παράδοση, το καράβι στολιζόταν επειδή οι Έλληνες είχαν ανέκαθεν δεσμούς με τη θάλασσα, ήδη από τα αρχαία χρόνια. Το καραβάκι συμβόλιζε, όχι μόνο την προσμονή των παιδιών για αντάμωση με τους συγγενείς τους, αλλά και τη δική τους αγάπη για τη θάλασσα.
Παράλληλα, μικρά καραβάκια είχαν τον ρόλο και ενός τιμητικού καλωσορίσματος για τους Έλληνες θαλασσοπόρους που επέστρεφαν στα σπίτια και στις οικογένειές τους, καθώς και τάματος για να είναι ασφαλείς στα άγρια κύματα.
Συχνά τα παιδιά που πήγαιναν να πουν τα κάλαντα κρατούσαν μια μινιατούρα- στολισμένο καράβι. Αν και το έθιμο αυτό έχει ατονήσει, κρατάει ακόμα στα νησιά, από όπου και προέρχεται.
Στα κομμένα έλατα, η μέση τιμή για ένα δέντρο ύψους 1 μέτρου είναι 55 ευρώ, 2 μέτρων 110 ευρώ κ.ο.κ. Σε σύγκριση με πέρυσι, οι τιμές έχουν ανέβει από 5% έως 10%. Σημειώστε πως τα κομμένα έλατα πρέπει να φέρουν ειδική μολυβδοσφραγίδα κοντά στην κορυφή τους και σφραγίδα στον κορμό, στο σημείο κοπής. Στις γλάστρες μην αναζητήσετε αυτά τα σημάδια.
Στις γλάστρες, οι τιμές ποικίλουν και ξεκινούν ακόμα και από τα 45 ευρώ για τα πιο χαμηλά δεντράκια. Η μέση τιμή για μια γλάστρα με ύψος 1,70 μέτρο είναι τα 100 ευρώ.
Image credit: Michelle Slatalla
Τα έλατα με μεγάλη ρίζα μπορούν να διατηρήσουν την πανέμορφη εικόνα τους, πολύ περισσότερες ημέρες μέσα στο σπίτι από τα κομμένα και από αυτά με το ισχνό ριζικό σύστημα. Δεν τα τοποθετούμε κοντά σε καλοριφέρ ή δίπλα στο τζάκι! Χρειάζονται μικρή ποσότητα νερού όταν το χώμα κοντά στην ρίζα στεγνώνει σε βάθος 2-3cm και δεν νιώθουμε υγρασία βάζοντας το δάχτυλό μας σε αυτό το βάθος.
Ποτίζουμε τα χριστουγεννιάτικα δέντρα μας με κρύο νερό ή αν μπορούμε βάζουμε και παγάκια και τα αφήνουμε να λιώνουν σιγά-σιγά. Αυτές οι κινήσεις προσφέρουν δροσιά στο φυτό μας και αυξάνουν τις αντοχές του.
Μετά τις γιορτές, τοποθετούμε τα έλατα μας σε δροσερό μέρος αποφεύγοντας την πολύωρη απευθείας έκθεση στον ήλιο. Το καλοκαίρι δροσίζουμε με νερό το φύλλωμά τους όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει. Κάθε εποχή φροντίζουμε να ποτίζουμε σωστά και ποτέ δεν ποτίζουμε σε υπερβολικές δόσεις. Τα έλατα χρειάζονται κρύο αλλά όχι πολύ νερό! Όσο μεγαλώνει το δέντρο μας, φροντίζουμε να το μεταφυτεύουμε σε μεγαλύτερες γλάστρες και να του παρέχουμε σωστή λίπανση.
Για όσους αγοράσετε κομμένο χριστουγεννιάτικο έλατο να ξέρετε πως γίνεται ιδανικό λίπασμα για τα φυτά και τα δέντρα του κήπου. Αν δεν διαθέτετε κήπο αποτελεί ιδανικό επίσης λίπασμα για το οικοσύστημα ενός δάσους ή αλσυλλίου. Εσείς πρέπει να το τεμαχίσετε σε όσο πιο μικρά και «τακτοποιημένα» κομμάτια γίνεται πριν το απορρίψετε σε αυτό το περιβάλλον
One thought on “Έλατο, ω έλατο !! …. 10 πράγματα που ίσως δεν γνωρίζετε για τα χριστουγεννιάτικα δέντρα.”
Comments are closed.